- BNPL i raty online po CCD2 mają wejść w szerszy zakres ochrony konsumenta, ponieważ projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim obejmuje także część odroczeń płatności bez odsetek i bez opłat.
- Na dzień 11/03/2026 r. UC82 pozostaje projektem otwartym, więc tekst opisuje kierunek i treść projektowanych rozwiązań, a nie stan już obowiązującego prawa.
- Najważniejszy wyjątek dotyczy prostego odroczenia oferowanego przez sprzedawcę lub usługodawcę, bez udziału osoby trzeciej, z pełną spłatą do 50 dni i bez odsetek oraz innych opłat, z ograniczonym wyjątkiem dla odsetek za opóźnienie.
- Projekt przewiduje też węższy wyjątek 14-dniowy dla części odroczeń zawieranych na odległość przez wybranych sprzedawców lub usługodawców, po spełnieniu dodatkowych warunków ustawowych.
- Projekt zakłada ostrzejsze zasady reklamy, bardziej czytelne informacje przed umową, obowiązek rzetelnej oceny zdolności kredytowej i dotkliwe sankcje za część naruszeń wskazanych w ustawie.
- Co zrobić już teraz? Sprawdź, kto faktycznie finansuje zakup, czy pojawia się osobna umowa kredytowa, ile dni masz na spłatę i czy całkowita kwota do zapłaty różni się od ceny towaru.
BNPL i raty online po CCD2 nie będą już traktowane jak poboczny element koszyka zakupowego. Projekt polskiej ustawy wdrażającej dyrektywę CCD2 zakłada, że część modeli „kup teraz, zapłać później” oraz sprzedaży ratalnej online wejdzie w pełniejszy reżim kredytu konsumenckiego.
Dla użytkownika oznacza to więcej informacji przed zakupem, wyższy standard reklamy, mocniejsze zasady badania zdolności kredytowej i wyraźniejsze prawa przy odstąpieniu, wcześniejszej spłacie oraz zwrocie towaru. Trzeba jednak zachować precyzję: na dzień 11/03/2026 r. mówimy nadal o projekcie UC82, a nie o uchwalonej ustawie. Ostateczny zakres przepisów może jeszcze zmienić się na dalszym etapie prac legislacyjnych.
Warianty rozwiązań w skrócie – jakie modele BNPL i rat online mają być traktowane różnie?
| Model | Kto finansuje | Spłata | Koszty | Status według projektu | Najważniejszy skutek |
|---|---|---|---|---|---|
| BNPL z udziałem instytucji finansującej | Osoba trzecia, np. bank lub instytucja pożyczkowa | Po zakupie, zwykle w kilku terminach | Mogą wystąpić albo nie | Co do zasady wchodzi do ustawy | formularz, reklama, ocena zdolności, prawa konsumenta, sankcje ustawowe |
| Raty online | Bank lub inny kredytodawca | Miesięczne raty | Często pojawiają się koszty całkowite lub usługi dodatkowe | Wchodzi do ustawy | szersze obowiązki informacyjne i reklamowe oraz pełniejsze prawa po stronie konsumenta |
| Odroczenie przez sam sklep do 50 dni | Sprzedawca lub usługodawca | Jednorazowo do 50 dni | Brak odsetek i innych opłat | Może pozostać wyłączone, jeśli wszystkie warunki są spełnione łącznie | brak pełnego reżimu projektowanej ustawy |
| Odroczenie przez sklep powyżej 50 dni | Sprzedawca lub usługodawca | Jednorazowo po upływie 50 dni | Nawet bez odsetek | Co do zasady nie korzysta z wyłączenia | rośnie prawdopodobieństwo objęcia ustawą |
| Wybrane odroczenie zawarte na odległość do 14 dni | Sprzedawca lub usługodawca, bez udziału osoby trzeciej | Jednorazowo do 14 dni | Brak odsetek i innych opłat | Może być wyłączone, ale tylko w wąskim, ustawowym wariancie | to wyjątek szczególny, nie ogólna reguła dla rynku BNPL |
Najprostsza zasada praktyczna: gdy sklep tylko przesuwa płatność na 30 dni, bez udziału finansującego i bez kosztów, projekt przewiduje możliwość wyłączenia takiego modelu z pełnego reżimu. Gdy pojawia się partner finansowy, osobna umowa albo harmonogram rat, wchodzisz w obszar znacznie mocniej regulowany.
Co obowiązuje dziś, a co ma zmienić UC82?
| Obszar | Dziś | Po wejściu projektu UC82 | Znaczenie dla użytkownika |
|---|---|---|---|
| Zakres ochrony | Część modeli BNPL bywa poza pełnym reżimem ustawy | Szersze objęcie ustawą także części odroczeń bez odsetek i opłat | więcej informacji i bardziej przewidywalne prawa |
| Reklama | Mocno eksponowana wygoda i szybkość procesu | ostrzejsze zasady, ostrzeżenia i zakazy części przekazów | mniejsze ryzyko decyzji pod wpływem hasła reklamowego |
| Ocena zdolności | Standard zależy od modelu i podmiotu | wyraźny obowiązek rzetelnej oceny przed zawarciem umowy | większa ochrona przed nadmiernym zadłużeniem |
| Prawa po zawarciu umowy | Użytkownik często nie rozdziela zwrotu towaru od finansowania | silniejsze powiązanie praw przy odstąpieniu, zwrocie i wcześniejszej spłacie | łatwiej odzyskać kontrolę nad skutkami zakupu |
Czym jest nowa ustawa o kredycie konsumenckim wdrażająca CCD2 i dlaczego obejmie także część ofert BNPL oraz rat online?
To odpowiedź na rozwój e-commerce i produktów, w których użytkownik widzi przede wszystkim wygodny przycisk „zapłać później”, a mniej uwagi poświęca samej konstrukcji finansowania. Projekt wdrażający CCD2 zakłada, że ochroną zostaną objęte także umowy o odroczeniu płatności oraz kredyty nieoprocentowane i bez dodatkowych opłat, o ile nie mieszczą się w wąskich wyłączeniach ustawowych.
W praktyce chodzi o to, aby konsument otrzymywał realne informacje o skutkach finansowych jeszcze przed kliknięciem finalnego przycisku zakupu. Dotychczas część modeli płatności odroczonych była prezentowana bardziej jako funkcja sprzedażowa niż decyzja kredytowa. Po wejściu nowych reguł taki sposób prezentacji ma być trudniejszy, bo ciężar informacyjny i odpowiedzialność kredytodawcy mają być wyraźnie większe.
- Status na dziś: projekt UC82, nie obowiązujące jeszcze prawo.
- Cel zmiany: wdrożenie CCD2 i szersza ochrona konsumenta w finansowaniu zakupów.
- Znaczenie praktyczne: mniej „ukrytego kredytu” w ścieżce zakupowej.
Które modele BNPL i rat online mają wejść w zakres nowych przepisów, a które pozostaną częściowo wyłączone?
Projekt obejmuje szeroko rozumiane finansowanie zakupów, ale pozostawia wyjątek dla prostego odroczenia płatności przez samego sprzedawcę lub usługodawcę. Wyłączenie ma dotyczyć sytuacji, gdy nie uczestniczy osoba trzecia, pełna cena jest płatna w całości do 50 dni od dostawy towaru albo wykonania usługi, a konsument nie ponosi odsetek ani innych opłat poza ewentualnymi odsetkami za opóźnienie.
W projekcie występuje też węższy wyjątek dla części odroczeń zawieranych na odległość, z pełną spłatą do 14 dni, ale dotyczy on tylko określonych wariantów i nie powinien być traktowany jako reguła dla całego rynku BNPL. Jeżeli któryś z warunków wyłączenia nie jest spełniony łącznie, ochrona ustawowa ma objąć taki model szerzej.
W praktyce oznacza to, że dwa podobnie wyglądające przyciski w sklepie mogą mieć zupełnie inny status prawny. Dla użytkownika liczy się nie nazwa usługi, lecz mechanika umowy. Trzeba sprawdzić, czy podpisujesz umowę z samym sklepem, czy z bankiem albo instytucją pożyczkową, czy płatność jest jednorazowa, czy ratalna, oraz czy poza ceną pojawiają się inne koszty lub usługi dodatkowe.
Jak rozpoznać, czy w koszyku masz kredyt, a nie tylko funkcję płatności?
To jedno z najważniejszych pytań praktycznych, bo większość użytkowników nie czyta modelu prawnego usługi, tylko nazwę przycisku. Tymczasem o kwalifikacji prawnej nie decyduje marketing, lecz konstrukcja umowy. W sklepie internetowym zwróć uwagę na to, czy po wyborze płatności pojawia się nowy podmiot, osobny regulamin finansowania, oddzielna zgoda na ocenę zdolności kredytowej albo informacja o całkowitej kwocie do zapłaty.
W praktyce szczególnie ważne są też ekrany pośrednie. Jeżeli system prosi o dodatkowe dane dochodowe, potwierdzenie tożsamości, zgodę na sprawdzenie historii albo wyświetla harmonogram spłat, użytkownik powinien przyjąć, że wchodzi w proces kredytowy. To ważne już dziś, nawet przed wejściem UC82, bo pozwala czytać ryzyko i koszty bardziej świadomie.
- Kto finansuje zakup? Sklep czy osobna instytucja.
- Czy pojawia się osobna umowa? To zwykle sygnał produktu kredytowego.
- Czy widzisz harmonogram spłaty? To nie jest już zwykłe przesunięcie płatności.
- Czy całkowita kwota do zapłaty jest wyższa od ceny? To oznacza koszt finansowania albo usługi dodatkowe.
- Alarm 1: pojawia się nowy podmiot finansujący.
- Alarm 2: dostajesz formularz z danymi kredytu.
- Alarm 3: widzisz harmonogram spłat zamiast jednej daty zapłaty.
- Alarm 4: system bada dochody, wydatki albo historię zobowiązań.
Jak mają zmienić się obowiązki informacyjne przy zakupie na raty online?
Projekt zakłada, że najistotniejsze dane mają być pokazane na początku formularza informacyjnego, a nie ukryte głęboko w ścieżce zakupowej lub w rozwijanych regulaminach. Użytkownik ma szybciej zobaczyć podstawowe parametry finansowania, takie jak całkowita kwota kredytu, całkowita kwota do zapłaty, warunki spłaty czy koszty.
Równolegle kredytodawca albo pośrednik ma przekazać wyjaśnienia w sposób zrozumiały, tak aby konsument mógł ocenić, czy produkt pasuje do jego sytuacji finansowej. Duże znaczenie ma też moment przekazania informacji. Jeżeli konsument otrzyma je późno, projekt wzmacnia obowiązek przypominania o prawie odstąpienia.
| Element | Co przewiduje projekt | Znaczenie dla użytkownika |
|---|---|---|
| Formularz informacyjny | najważniejsze dane mają być pokazane na początku | łatwiej porównać finansowanie przed kliknięciem |
| Wyjaśnienia przed umową | powinny być dostosowane do sytuacji i rodzaju kredytu | mniejsza szansa na decyzję bez zrozumienia skutków |
| Przypomnienie o odstąpieniu | ma działać, gdy informacje trafiły do konsumenta zbyt późno | łatwiej pilnować praw po zawarciu umowy |
Jak projekt zmienia zasady reklamy i pokazywania kosztów kredytu?
Projekt przewiduje obowiązkowe ostrzeżenie w rodzaju „Uwaga! Pożyczanie pieniędzy kosztuje” albo równoważne. Jeżeli reklama pokazuje koszt kredytu, ma zawierać także podstawowe dane liczbowe, w tym RRSO, całkowitą kwotę kredytu, całkowitą kwotę do zapłaty i wysokość rat, a przy odroczeniu płatności także cenę towaru lub usługi. Celem jest ograniczenie przekazów, które eksponują jedynie niski miesięczny wydatek, bez pełnego obrazu skutków finansowych.
Projekt idzie dalej i wprost ogranicza część praktyk reklamowych. Zakazane mają być przekazy podkreślające łatwość lub szybkość uzyskania kredytu, sugerujące poprawę sytuacji finansowej dzięki zadłużeniu, uzależniające rabat od zaciągnięcia kredytu albo oferujące odroczenie terminu spłaty rat na okres dłuższy niż 3 miesiące. Dla użytkownika to dobra zmiana, bo reklama ma w mniejszym stopniu działać jak impuls zakupowy, a w większym jak informacja o realnym produkcie finansowym.
Jak nowe przepisy mają wpłynąć na ocenę zdolności kredytowej przy BNPL i ratach?
To jedna z najważniejszych zmian dla rynku BNPL i rat online. Projektowane przepisy mają obejmować zarówno banki, jak i instytucje pożyczkowe, a zawarcie umowy będzie dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy wynik oceny potwierdza zdolność do spłaty. W praktyce oznacza to większą wagę danych o dochodach, wydatkach i istniejących zobowiązaniach oraz mniejszą przestrzeń do automatycznego przyznawania finansowania bez realnej oceny ryzyka.
Projekt przewiduje także ochronę na wypadek decyzji podejmowanych automatycznie. Jeżeli przyznanie albo odmowa finansowania będzie oparta na profilowaniu lub innym zautomatyzowanym przetwarzaniu, konsument ma zyskać prawo do bezpłatnej interwencji człowieka, uzyskania wyjaśnienia logiki decyzji oraz jej weryfikacji. To ważne również przy małych kwotach, bo ryzyko nadmiernego zadłużenia nie znika tylko dlatego, że pojedyncza transakcja opiewa na 300 zł albo 800 zł.
Jakie prawa kupującego zyskają większe znaczenie przy odstąpieniu, wcześniejszej spłacie i zwrocie towaru?
Prawo odstąpienia od umowy kredytu nadal ma być podstawowym narzędziem ochrony, ale projekt wzmacnia je w kilku punktach. Jeżeli w umowie zabraknie wymaganych danych, termin na odstąpienie ma wydłużać się nawet do 12 miesięcy i 14 dni. Przy umowach zawieranych online przedsiębiorca ma zapewnić łatwą funkcję odstąpienia, a nie zmuszać użytkownika do szukania formularzy w ukrytych zakładkach.
Ważna jest także wcześniejsza spłata. Projekt przewiduje rozliczenie z konsumentem w terminie 14 dni od wcześniejszej spłaty kredytu w całości. Dodatkowo przy kredycie wiązanym większe znaczenie zyskuje relacja między zwrotem towaru a finansowaniem. Jeżeli zwrot towaru trwa dłużej niż 14 dni, termin odstąpienia od kredytu ma wydłużać się do końca okresu przewidzianego na zwrot towaru.
| Sytuacja | Co często zakłada użytkownik | Co trzeba sprawdzić w praktyce |
|---|---|---|
| Zwrot towaru kupionego z finansowaniem | zwrot automatycznie zamyka temat kredytu | czy trzeba osobno złożyć odstąpienie od finansowania i w jakim terminie |
| Wcześniejsza spłata | skoro spłata była szybciej, rozliczenie nastąpi automatycznie i od razu | jakie są zasady i termin rozliczenia po wcześniejszej spłacie |
Jakie skutki mają wywołać naruszenia wskazane w projekcie?
To wymaga precyzji. Łatwo uprościć przekaz do hasła „za błąd formalny nie płacisz kosztów”, ale projekt jest bardziej szczegółowy. Przewiduje różne poziomy sankcji zależnie od rodzaju naruszenia. W części przypadków może chodzić o brak obowiązku zapłaty za usługę dodatkową albo o bardzo daleko idące skutki, jeżeli zgoda konsumenta nie była wyraźna i jednoznaczna.
W innych sytuacjach projekt przewiduje warianty sankcji zbliżone do kredytu bez kosztów albo z odsetkami obniżonymi do połowy odsetek umownych. Konkretny skutek zależy od rodzaju naruszenia i podstawy ustawowej, więc nie należy zakładać, że każdy błąd po stronie kredytodawcy prowadzi do tej samej konsekwencji.
| Rodzaj skutku | Przykładowy sens regulacji | Znaczenie dla konsumenta |
|---|---|---|
| Brak obowiązku zapłaty za usługę dodatkową | gdy zgoda na usługę nie była wyraźna i jednoznaczna | ochrona przed domyślnie zaznaczonymi opcjami |
| Kredyt bez odsetek i innych kosztów | dla części naruszeń wskazanych w ustawie | silna presja na poprawność procesu i dokumentów |
| Odsetki obniżone do połowy odsetek umownych | wariant sankcji przy części naruszeń | stopniowanie odpowiedzialności zamiast jednego rozwiązania |
Jak przygotować się do zmian jako kupujący już teraz?
Przed kliknięciem sprawdź trzy rzeczy: kto finansuje zakup, jaki jest dokładny termin albo harmonogram spłaty i czy poza ceną pojawiają się usługi dodatkowe lub inne koszty. Porównuj całkowitą kwotę do zapłaty, a nie tylko wysokość jednej raty. Jeżeli towar kosztuje 2 400 zł, różnica między 8 ratami po 300 zł a 8 ratami po 329 zł oznacza 232 zł dodatkowej spłaty.
Przyjmij też własną procedurę bezpieczeństwa. Zapisz formularz informacyjny, pobierz regulamin, wykonaj zrzut ekranu z ostatnim ekranem przed zawarciem umowy i zachowaj potwierdzenia wszystkich zgód. Jeżeli regularnie korzystasz z płatności odroczonych, prowadź własną listę aktywnych zobowiązań. To najprostszy sposób, by nie dopuścić do sytuacji, w której kilka drobnych odroczeń zaczyna wypierać oszczędności albo raty ważniejszych zobowiązań.
Checklista: co zrobić krok po kroku
- Ustal, kto finansuje zakup: sklep, bank czy instytucja pożyczkowa.
- Sprawdź mechanikę spłaty: jedna płatność do 50 dni, wariant szczególny do 14 dni czy harmonogram rat.
- Pobierz dokumenty: formularz informacyjny, projekt umowy, regulamin zwrotu towaru.
- Policz pełen koszt: porównaj cenę za gotówkę z całkowitą kwotą do zapłaty przy finansowaniu.
- Zweryfikuj zgody: sprawdź, czy usługi dodatkowe i zgody marketingowe nie są ustawione domyślnie.
- Zachowaj ślady procesu: zrzuty ekranu, e-mail z warunkami, potwierdzenia zawarcia umowy i odstąpienia.
- Przy zwrocie towaru działaj podwójnie: sprawdź osobno procedurę zwrotu i procedurę odstąpienia od finansowania.
Słowniczek pojęć
FAQ: najczęściej zadawane pytania
Czy każda usługa BNPL po CCD2 będzie traktowana jak kredyt konsumencki?
Nie. Projekt zostawia wyjątek dla prostego odroczenia przez sprzedawcę lub usługodawcę, bez udziału osoby trzeciej, z pełną spłatą do 50 dni i bez odsetek oraz innych opłat. Dodatkowo przewiduje węższy wyjątek 14-dniowy dla części odroczeń zawieranych na odległość.
Czy odroczenie przez sklep do 50 dni zawsze będzie poza ustawą?
Nie zawsze. Wyłączenie ma działać tylko wtedy, gdy warunki są spełnione łącznie, czyli bez udziału osoby trzeciej, bez kosztów i z pełną spłatą do 50 dni.
Czy raty online w sklepie internetowym będą mocniej regulowane niż dziś?
Tak. Projekt przewiduje szersze obowiązki informacyjne, ostrzejsze reguły reklamy i wyraźne zasady oceny zdolności kredytowej.
Czy reklamodawca dalej będzie mógł akcentować szybkość i łatwość uzyskania finansowania?
Projekt idzie w przeciwną stronę. Ogranicza reklamy podkreślające łatwość lub szybkość uzyskania kredytu oraz takie, które sugerują poprawę sytuacji finansowej dzięki zadłużeniu.
Czy przy BNPL i ratach online nadal będzie badana zdolność kredytowa?
Tak. Projekt wzmacnia ten obowiązek i zakłada zawarcie umowy tylko wtedy, gdy wynik oceny wskazuje zdolność do spłaty całkowitej kwoty do zapłaty zgodnie z warunkami umowy.
Co, jeśli decyzję o przyznaniu BNPL podejmie algorytm?
Projekt daje prawo do bezpłatnej interwencji człowieka, wyjaśnienia logiki oceny oraz weryfikacji decyzji przy zautomatyzowanym przetwarzaniu.
Czy zwrot towaru automatycznie kończy finansowanie?
Nie należy tego zakładać automatycznie. Przy kredycie wiązanym zwrot towaru i odstąpienie od finansowania trzeba analizować łącznie, zgodnie z warunkami umowy i projektu.
Czy te zmiany już obowiązują w Polsce?
Nie. Na dzień 11/03/2026 r. mówimy o projekcie ustawy UC82 o statusie otwartym, a nie o przepisach już obowiązujących.
Źródła i podstawa prawna
- Rządowy Proces Legislacyjny, UC82, status projektu i dokumenty, dostęp 11/03/2026 r.
- Projekt ustawy o kredycie konsumenckim z 04/07/2025 r., dostęp 11/03/2026 r.
- UOKiK, Projekt ustawy o kredycie konsumenckim (UC82), publikacja 22/08/2025 r., dostęp 11/03/2026 r.
- UOKiK, odpowiedź na petycję 48, publikacja 01/10/2025 r., dostęp 11/03/2026 r.
- KNF, Rynek pożyczkowy w przededniu CCD 2, publikacja 01/12/2025 r., dostęp 11/03/2026 r.
Dane i stan legislacyjny aktualne na dzień: 11/03/2026 r.
Jak czytać ten artykuł: opisuje on rozwiązania przewidziane w projekcie ustawy UC82 wdrażającej CCD2. Jeżeli dalsze prace legislacyjne zmienią brzmienie przepisów, zakres obowiązków, wyjątki dla BNPL albo sankcje mogą wyglądać inaczej niż w aktualnym tekście projektu.
Czy można dziś wskazać pewną datę wejścia w życie? Nie. Na dzień aktualizacji projekt ma status otwarty, więc nie ma jeszcze podstaw do podawania pewnej, finalnej daty obowiązywania nowych rozwiązań.
Co możesz zrobić po przeczytaniu tego artykułu?
- Traktuj BNPL i raty online po CCD2 jak pełnoprawne finansowanie, a nie techniczną funkcję sklepu.
- Przed zakupem zapisuj formularz, regulamin zwrotu i pełny koszt spłaty.
- Jeżeli korzystasz z „zapłać później” regularnie, prowadź własną listę aktywnych zobowiązań i kontroluj ich łączny miesięczny ciężar.
- Wracaj do tego artykułu przy kolejnych etapach prac nad UC82, bo ostateczny kształt ustawy może jeszcze się zmienić.
Aktualizacja artykułu: 11 marca 2026 r.
Autor: Jacek Grudniewski
Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady finansowej, prawnej ani inwestycyjnej. Decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność. Treść nie uwzględnia Twojej indywidualnej sytuacji, dlatego przed działaniem skonsultuj się ze specjalistą. Nie gwarantuję pełnej aktualności i kompletności informacji ani nie odpowiadam za skutki decyzji podjętych na ich podstawie. Artykuł może zawierać linki afiliacyjne bez dodatkowego kosztu dla Ciebie.
